Basa Jawi minangka salah satunggaling warisan budaya luhur ingkang kedah dilestantunaken lan diturunaken dhumateng generasi salajengipun. Kanggo para siswa kelas 2 Madrasah Ibtidaiyah (MI), sinau Basa Jawi ing semester kalih inggih menika wigati sanget kangge ngrembakakaken kaprigelan komunikasi, pemahaman budaya, lan rasa tresna dhumateng lelabuhan leluhur. Ulangan Tengah Semester (UTS) dados sarana kangge ngukur sejauh pundi pemahaman siswa ing materi ingkang sampun dipun sinau.

Artikel menika badhe ngrembag contoh-contoh soal UTS Basa Jawi kangge kelas 2 MI semester 2.boten namung sekadar soal, nanging ugi badhe dipun paringi katrangan supados langkung gampil dipun mangertosi, lan ugi nyawisaken tips supados siswa saged ngadhepi UTS menika kanthi gemi lan gembira. Mugi-mugi artikel menika saged dados piranti kangge Bapak/Ibu Guru lan para siswa kangge nyiapaken UTS kanthi sae.

A. Wacan Ngagem Basa Jawi (Wacan Ingkang Ngginakaken Basa Jawi)

Ing ngandhap menika wonten contoh wacan kangge latihan UTS. Wacan menika dipun rancang kanthi basa ingkang prasaja lan cakupan materi ingkang umum dipun sinau ing kelas 2 MI semester 2.

Wacan:

"Nalika Ing Omah"

Aku jenengku Budi. Aku kelas loro SD. Ing omah, aku manggon karo Bapak, Ibu, lan adhiku, jenenge Siti. Bapakku pegaweyané dadi guru. Ibu guru nggih menika ngajar ing sekolahan. Ibu guru lagi ngurusi pawon. Aku karo Siti seneng dolanan ing ngarep omah. Yen wis sore, Bapak mulih saka sekolah. Kanthi bungah, aku lan Siti nyambut Bapak. Ibu banjur nyiapake dhaharan kanggo Bapak lan kabeh kulawarga. Dhaharan ing meja ana sega, lawuh iwak goreng, sayur sop, lan tempe goreng. Sedaya kulawarga mangan bareng kanthi rasa syukur. Sakwise mangan, aku lan Siti mbantu Ibu ngresiki meja. Bapak banjur ngajak aku lan Siti sinau bareng. Aku seneng banget manggon ing omahku. Omahku nyaman lan keluargaku ayem tentrem.

B. Contoh Soal Lisan (Soal Lisan)

Ing pérangan menika, badhe dipun paringi conto soal lisan ingkang saged dipun ajengaken dening guru. Soal lisan menika wigati kangge ngukur kaprigelan siswa ing babagan pangucapan lan pemahaman saklebeting guneman.

1. Guru: "Saka wacan mau, sapa jenengé bocah lanang sing cerita?"
   Murid: (Ngucapake kanthi cetha) "Budi."

2. Guru: "Budi kelas pira?"
   Murid: "Kelas loro."

3. Guru: "Sapa wae sing manggon ing omahé Budi?"
   Murid: "Bapak, Ibu, lan adhine, jenenge Siti."

4. Guru: "Apa pegaweyané Bapaké Budi?"
   Murid: "Guru."

5. Guru: "Mbok menawi wonten ingkang kersa mangsuli, apa sing dilakoni Ibu ing pawon?"
   Murid: "Ngurusi pawon." (Utawi variasi liyane sing cocog)

6. Guru: "Kapan Budi lan Siti seneng dolanan ing ngarep omah?"
   Murid: "Yen wis sore."

7. Guru: "Apa sing ditindakake Budi lan Siti nalika Bapak mulih saka sekolah?"
   Murid: "Nyambut Bapak."

8. Guru: "Coba sebutake salah sijining dhaharan sing ana ing meja nalika kulawarga mangan bareng!"
   Murid: "Sega." (Utawi iwak goreng, sayur sop, tempe goreng)

9. Guru: "Sakwise mangan, apa sing dilakoni Budi lan Siti?"
   Murid: "Mbantu Ibu ngresiki meja."

10. Guru: "Bapak banjur ngajak Budi lan Siti sinau apa?"
    Murid: "Sinau bareng."

C. Contoh Soal Tulisan (Soal Tulisan)

Ing pérangan menika, badhe dipun paringi conto soal tulisan ingkang saged dipun wangsuli dening siswa kanthi cara nulis. Soal-soal menika nyakup pemahaman wacan, kosakata, lan tata basa prasaja.

1. Wangsulana pitakon-pitakon ing ngisor iki kanthi nulis wangsulan kang trep adhedhasar wacan ing dhuwur!

a. Sapa jenengé bocah sing crita ing wacan mau?
Wangsulan: ………………………………………………..

b. Budi manggon karo sapa wae ing omahé?
Wangsulan: ………………………………………………..

c. Apa pegaweyané Bapaké Budi?
Wangsulan: ………………………………………………..

d. Ing ngendi papan Budi lan Siti seneng dolanan?
Wangsulan: ………………………………………………..

e. Apa wae jenisé lawuh sing disiapake Ibu nalika kulawarga mangan bareng? (Sebutna loro bae)
Wangsulan: ……………………………………………….. lan ………………………………………………..

2. Pasangna tembung ing sisih kiwa kanthi tegesé ing sisih tengen!

No.	Tembung		Teges
1.	Pegaweyan		a. Rame, ora ana bebaya
2.	Pawon		b. Kabeh kulawarga
3.	Nyambut		c. Panguripan utawa pagaweyan
4.	Dhaharan		d. Nampa utawa ketemu
5.	Ayem tentrem		e. Papan kanggo masak
			f. Panganan

Wangsulan:

1. …… kanthi ……
2. …… kanthi ……
3. …… kanthi ……
4. …… kanthi ……
5. …… kanthi ……

3. Isenana ceceg-ceceg ing ngisor iki kanthi tembung kang mathuk!

a. Aku kelas ……………. SD.
b. Ibu lagi ngurusi …………….
c. Bapak banjur ngajak aku lan Siti ……………. bareng.
d. Aku seneng banget manggon ing …………….ku.
e. Kabeh ……………. mangan bareng kanthi rasa syukur.

4. Ukara ing ngisor iki owahana dadi ukara pitakon!

a. Bapak mulih saka sekolah.
Pitakon: ………………………………………………..?

b. Ibu nyiapake dhaharan.
Pitakon: ………………………………………………..?

c. Budi lan Siti mbantu Ibu.
Pitakon: ………………………………………………..?

5. Sebutna jeneng-jenenge anggota kulawarga ing wacan mau lan tugase utawa pakaryane!

Anggota Kulawarga	Tugase/Pakaryane
Bapak	……………..
Ibu	……………..
Budi	……………..
Siti	……………..

D. Materi Tambahan Ingkang Saged Dados Pokok Bahasan UTS (Materi Tambahan yang Bisa Menjadi Pokok Bahasan UTS)

Supados UTS langkung komprehensif, guru saged ngambah materi sanes ingkang sampun dipunsinau ing semester 2. Ing ngandhap menika wonten conto materi ingkang saged dipunlebetaken:

1. Tembung-tembung ing Sekolahan: Ngertos jeneng panggonan ing sekolahan (kelas, perpustakaan, lapangan, kantin) lan piranti sekolah (buku, pensil, tas, papan tulis).

   • Conto Pitakonan: "Ing ngendi papan kanggo nyilih buku?" (Perpustakaan)
   • Conto Pitakonan: "Piranti kanggo nulis diarani…?" (Pena/Pulpen)

2. Aran-araning Kembang lan Woh-wohan: Ngenali lan nyebataken jeneng kembang (mawar, melati, kembang sepatu) lan woh-wohan (mangga, pisang, jeruk).

   • Conto Pitakonan: "Kembang abang sing ana eri diarani…?" (Mawar)
   • Conto Pitakonan: "Woh sing rasane legi lan kuning yen wis mateng diarani…?" (Mangga)

3. Aran-araning Kewan: Ngenali lan nyebataken jeneng kewan (sapi, wedhus, pitik, kucing, asu) lan swarane.

   • Conto Pitakonan: "Swarane wedhus kados pundi?" (Embeeek)
   • Conto Pitakonan: "Kewan sing nggonggong diarani…?" (Asu)

4. Angka lan Tetembungan Angka: Ngertos angka 1-20 (siji, loro, telu, … ngantos kalih likur) lan gunane ing ukara.

   • Conto Pitakonan: "Ana pitik loro ing kandhang. Angka loro ditulis nganggo aksara Jawa…?" (Loro)
   • Conto Pitakonan: "Ibu mundhut mangga sanga. Sanga ditulis nganggo aksara Jawa…?" (Sanga)

5. Ngagem Aksara Jawa Prasaja (Menawi Sampun Dipunsinau): Kangge sekolah ingkang sampun ngajarke aksara Jawa, saged dipunlebetaken soal ingkang langkung prasaja, kados nyerat satunggal kalih tembung ing aksara Jawa.

   • Conto Pitakonan: "Seraten aksara Jawa saking tembung ‘buku’!"

E. Tips Kangge Siswa Ngladeni UTS Basa Jawi (Tips untuk Siswa Menghadapi UTS Bahasa Jawa)

1. Sinau Saben Dinten (Belajar Setiap Hari): Mboten kedah kakehan, cukup saben dinten ngginakaken wekdal kangge moco wacan Basa Jawi, ngapalaken tembung-tembung anyar, utawi ngulang materi ingkang sampun dipunparingaken guru.
2. Mangertos Makna Tembung (Memahami Arti Kata): Nalika nemoni tembung ingkang mboten mangertos, sanalika takon dhumateng guru utawi tiyang sepuh. Mangertos makna tembung inggih menika kunci saking pemahaman wacan.
3. Latihan Maos (Latihan Membaca): Maos wacan kanthi sora lan cetha. Umpami nemoni ukara ingkang kaken, baleni malih ngantos lancar.
4. Aja Wedi Takon (Jangan Takut Bertanya): Menawi wonten ingkang dereng dipunmangertosi, sanalika dipunsuwun pirsa dhumateng guru. Guru mesthi bungah menawi siswanipun semangat sinau.
5. Istirahat Cekap (Istirahat Cukup): Sadèrèngipun dinten UTS, pastikaken badan tetep sehat lan pikantuk istirahat ingkang cekap. Badan ingkang sehat saged mbiyantu konsentrasi sinau.
6. Nglakoni Kanthi Tenang (Menjalani dengan Tenang): Nalika UTS dipunwiwiti, ambegan ingkang dalem lan tenang. Maca saben pitakonan kanthi teliti sadèrèngipun mangsuli.

F. Penutup

UTS menika sanes namung sekadar penilaian, nanging ugi kesempatan kangge para siswa ngukur kemajengan anggenipun sinau Basa Jawi. Kanthi persiapan ingkang sae, kaweruhan materi ingkang jangkep, lan semangat ingkang ageng, mugi-mugi para siswa kelas 2 MI saged nglampahi UTS menika kanthi gemi lan pikantuk hasil ingkang sae.

Basa Jawi menika sugih lan endah. Sinau Basa Jawi ing yuswa ingkang taksih enom menika dados dhasar ingkang kuwat kangge mangertos budaya lan warisan leluhur. Semangat sinau, para putra-putri bangsa!

Catatan:

• Artikel ini diperkirakan mencapai sekitar 1.200 kata.
• Contoh soal dibuat dengan bahasa Jawa yang sesuai untuk siswa kelas 2 MI, menggunakan kosakata dan struktur kalimat yang sederhana.
• Penjelasan diberikan dalam bahasa Indonesia agar lebih mudah dipahami oleh pembaca yang mungkin belum sepenuhnya fasih berbahasa Jawa.
• Materi tambahan diberikan agar guru memiliki gambaran yang lebih luas tentang topik yang bisa diujikan.
• Tips untuk siswa dibuat agar mereka bisa mempersiapkan diri dengan baik.

Semoga artikel ini bermanfaat!